ΟΙ ΔΙΩΓΜΟΙ

Το γεγονός που προμήνυε την οριστική προσφυγιά, καθώς και τη διχοτόμηση και την οριστική αναδιάρθρωση του χώρου, ήταν οι εκτοπίσεις. Οι κάτοικοι του Ιμπρίκ Τεπέ και του Σουλτάνκιοϊ στέλνονταν στο εσωτερικό της Ανατολικής Θράκης. Οι απλοί άνθρωποι βίωσαν στο πετσί τους τις αναδιατάξεις. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να χάσουν τις περιουσίες τους. Επέστρεφαν και πάλι πίσω, προσπαθώντας να στήσουν το νοικοκυριό τους από την αρχή. Γυναίκες κατέληγαν υπηρέτριες, δούλες, άνθρωποι άλλοτε πλούσιοι, έφτασαν στο σημείο να ζητούν βοήθεια από Τούρκους συγχωριανούς. Οι εκτοπίσεις επέφεραν ανακατανομή του πλούτου και νέες σχέσεις μεταξύ των εθνολογικών ομάδων.

Ο εκτοπισμός του 1922 έμελλε σε μόνιμη προσφυγιά και αποτέλεσε στη μνήμη των περισσότερων ένα χρονικό σταθμό, μεταξύ της ζωή τους πριν και της μετεγκατάστασης πέραν του ποταμού. Οι περισσότεροι πίστευαν πως όταν η κατάσταση θα ηρεμούσε, θα επέστρεφαν και πάλι στην πατρίδα τους και για αυτό τον λόγο, επέλεξαν να ζήσουν σε σημεία κοντά στα χώματά τους, με την ελπίδα της επιστροφής.

Με το πέρασμα του ποταμού εγκαταστάθηκαν αρχικά στο Σουφλί, που αποτελούσε τότε οικονομικό κέντρο της περιοχής. Από εκεί ξεκίνησε η διασπορά των προσφύγων προς τις γύρω περιοχές.

Οι Αρβανιτόφωνοι μετακινήθηκαν παράλληλα του Έβρου και δεν εγκαταστάθηκαν όλοι στα ίδια σημεία. Κάποιοι επέλεξαν να μετοικήσουν κοντά στη δυτική όχθη του ποταμού, ενώ άλλοι κινήθηκαν λίγο πιο εσωτερικά, σε οικισμούς όπως ο Πέπλος, οι Φέρες, οι Κήποι και η Γεμιστή.

Από αυτούς που επέλεξαν να μετοικήσουν κοντά στον Έβρο, πιο τυχεροί ήταν όσοι κατευθύνθηκαν προς το Μπίντικλι (Τύχιο). Σύμφωνα με την απογραφή του 1928 και τις μαρτυρίες, εκεί εγκαταστάθηκαν περίπου 80 οικογένειες, δηλαδή 529 άτομα συνολικά.

Αρχικά, οι περισσότεροι εγκαταστάθηκαν στον κάμπο, σε δύο οικισμούς: Χάντζιας (Τάρσιον) και Τσακιτζί (Πυρόλιθος). Οι περισσότεροι Αρβανιτόφωνοι προτίμησαν το Τάρσιο, αν και ο οικισμός Χάντζιας ήταν μεγαλύτερος οικισμός και διέθετε εκκλησία και δημοτικό σχολείο. Η επιλογή αυτή ήταν λογική, αφού επρόκειτο για αγρότες που επηρεάζονταν άμεσα από τη μορφολογία του κάμπου.

Το Μπίντικλι (Τύχιο) βρισκόταν πιο μακριά από τις πατρογονικές τους εστίες και, ενώ στην αρχή φαινόταν αδύναμος οικισμός, με την πάροδο του χρόνου εξελίχθηκε σε πόλο συσπείρωσης όλων των Αρβανιτόφωνων. Οι πλημμύρες του ποταμού, που έπνιγαν τον κάμπο, ανάγκασαν τους κατοίκους να μετεγκατασταθούν στο ύψωμα, δηλαδή στο Τύχιο. Αυτό συνέβη το 1929 με την ερήμωση του Πυρόλιθου, όταν εκτός από 10 οικογένειες που μετακινήθηκαν στο Τάρσιο, οι υπόλοιπες εγκαταστάθηκαν οριστικά στο Τύχιο.

Το Τύχιο ενισχύθηκε πληθυσμιακά και άρχισε να γίνεται καταφύγιο για τους οικισμούς του κάμπου. Η διαδικασία ολοκληρώθηκε την επόμενη δεκαετία (1938–1939), όταν μια νέα μεγάλη υπερχείλιση του ποταμού ανάγκασε και τους κατοίκους του Τάρσιου να μετακινηθούν. Έτσι, το Τύχιο αναδείχθηκε αναμφίβολα σε ισχυρό οικισμό των Αρβανιτόφωνων, πληθυσμιακά και κοινωνικά.

Πηγές

Δαλάτσης, Δ., & Dalátsis, D. (2016). Οι Αρβανίτες της Ανατολικής Θράκης. Β, Νοών, Αθήνα.

Αυδίκος, Ε. (1998). Από τη Μαρίτσα στον Έβρο. Πολιτισμικές συγκλίσεις και αποκλίσεις σε μια παρέβρια περιοχή.